riskonomi.com

21. Yüzyılda Finansal Risk Yönetimi

S&P Kaptan Amerika’yı neden Vurdu?: Eviews ile Bir Eşbütünleşim (Cointegration) Uygulaması

Caner ÖZDURAK

Yıldız Holding
Stratejik Finans Destek Uzmanı

Bu yazımızda güncel gelişmeler doğrultusunda Eviews programını kullanarak değişkenler arasındaki eşbütünleşimi sınayıp bir transmisyon süreci oluşturmaya çalışacağız. ABD’nin Q1 ve Q2 para politikalarından sonra cari açık, büyüme ve işsizlik sorunlarına tatmin edici bir çözüm bulamaması sonucu S&P’den gelen not düşüşü nedeniyle örnek olarak bir transmisyon süreci doğrultusunda para politikasının analiz edilmesi uygun ve güncel bir örnek olacaktır.

25 Aralık 1914′de doğan Steve Rogers özel bir serum sayesinde insanüstü güçlere kavuşmuştur. İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerika’nın en büyük süper kahramanı olarak görev yaptı. Avrupa’da Nazilerle savaştı ve Amerika’yı Nazi tehlikesine karşı korudu. Kaptan Amerika karakteri 2. Dünya Savaşı’nda Amerikan askerlerine moral olması için yaratılmış politik bir çizgi roman karakteridir. 3. Dünya Savaş’ının ülkelerin finansal piyasaları arasında gerçekleştiği ütopyasını kabul edersek günümüzün Kaptan Amerika’sı da Ben Bernanke’dir. Neredeyse bütün akademik hayatını Büyük Buhran’a adayan FED Başkanı, 2008 Global Ekonomik Kriz’inin Churchill’i gibidir. S&P 18 Nisan 2011 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nin yatırım notunu negatif görünüme çevirerek Kaptan Amerika’ya öldürücü atışı yaptı. Aşağıdaki çizgi roman sayfası Ed Brubaker tarafından yazılmış ve Steve Epting tarafından çizilmiş Captain America vol. 5, 25 (Nisan 2007) sayısından alınmıştır.

S&P’nin ABD’nin uzun dönemli kredi notu görünümünü “durağan”dan “negatif”e düşürmesinin ardından kuruluştan gelen açıklamaya göre not indiriminin olasılığı 1/3 ve kuruluşun ülkeyi izleme süresi 2013’e kadar olacak. Bütçe açığını ve toplam borcunu indirmediği takdirde notu düşecek olan ABD’nin toplam borcunun GSYİH’ye göre oranının bu yıl % 84’e varması bekleniyor.

air max 1

Eşbütünleşik (Cointegration) Sınama

Bir çok makro zaman serisinin unit root özelliği göstermesi nedeniyle durağan olmayan seriler için yeni teoriler geliştirildi. Engel ve Grager 1987’deki çalışmalarında iki yada daha fazla accutane reviews lineer durağan olmayan serinin durağanlık gösterdiğine dikkat çekti. Eğer bu şekilde bir durağan abilify reviews linner kombinasyon varsa, durağan olmayan seriler birbiriyle eşbütünleşik (cointegrated) denebilir. Eşbütünleşik denklem (Cointegrating Equation) olarak bilinen durağan lineer kombinasyon değişkenler arasında uzun dönemde bir denge ilişkisini gösterir.

İki değişkenin birbiriyle eşbütünleşik olabilmesi için gereken fakat tek başına yeterli olmayan ilk koşul her iki değişkenin de aynı dereceden olması gerekliliğidir.

Eğer xt ve yt ‘nin I(d) olduğunu varsayarsak, En Küçük Kareler (Ordinary Least Squares) regresyonu ut gibi bir artık terim(residual) seti oluşturacaktır. Eğer ut I(0) (durağan) ise, xt ve yt eşbütünleşik anlamına gelir (Engle ve Granger, 1987). ut durağan değilse, xt ve yt belli bir sınırı olmaksızın birbirinden uzaklaşabilir. Bu nedenle, eşbütünleşme ut’nin sıfırdan nadiren uzaklaştığını ve ekseri sıfır çizgisini cymbalta kestiğini gösterir. Dolayısıyla, iki değişkenin eşbütünleşmesi uzun dönemli bir lineer ilişki varlığını da koşul olarak karşımıza çıkarmaktadır.

Engle-Granger eşbütünleşim tekniği iki aşamalı ve artıklar (residual) üzerine kurulu bir süreçtir. Süreç çok kullanışlı bir teknik olamasına rağmen bazı problemlerle baş etmek zorundadır. Eşbütünleşim sınamasının temel amacı durağan olmayan serilerin eşbütünleşik olup olmadığınına karar verebilmektir. Aşağıda da açıklandığı üzere, eşbütünleşim varlığı VEC spesifilasyonunun temelini oluşturmaktadır. EViews, Johansen’in (1991, 1995a). geliştirdiği yöntemi kullanarak VAR-temelli eşbütünleşim sınamaları sağlamaktadır.

Granger’in temsili teoreminin savunduğu gibi eğer katsayı matrisi П indirgenmiş rank şartı altında G (gamma) < k ise, G x k boyutlu her birinin rankı G olan α ve β matrisleri oluşur ve П= aβ’ ve β’yt I(0)’dır.

G(gamma) eşbütünleşim ilişki sayısıdır (eşbütünleşim rankı) ve β’nın herbir eşbütünleşim vektörüdür. Yukarıda da belirtildiği gibi α elementleri VEC modellerinde düzeltme parametreleri (adjustement parameters) olarak bilinir. Johansen’s metodu sınırsız (unrestricted) VAR modeli ile П matrisini tahmin etmek ve П indirgenmiş rankı tarafından belirlenen kısıtlamaları reddedip reddedemeyeceğimizi sınamaktır.

http://www.airmaxrunningsneaker.com

Eviews ile Johansen Sınaması ve Transmisyon Süreci Uygulaması

Johansen Sınaması için öncelikle değişkenlerimizin durağan olup olmadığını test etmemiz gerekiyor. Bunun için once likle Eviews’da değişkeni seçtikten sonra View/Unit Root Test sekmesine aşağıdaki şekilde ulaşmamız gerekmektedir.

Unit Root testi sekmesini seçtikten sonra hangi tür Unit Root testini yapmak istediğimize karar verebileceğimiz aşağıda görünen ekrana ulaştıktan sonra “Test Type” bölümünden ADF, KPSS, Ng-Perron, PP gibi Unit Root test tiplerini bulabilmekteyiz. Bu makalede kullanılan değişkenler için ADF ve KPSS testleri uygulanarak serilerin durağan olmadığı saptanmıştır.

Bütün değişkenlerimizin Unit Root testlerini yaptıktan ve herbirinin durağan olmadığından emin olduktan sonra transmisyon sürecini oluşturacağımız değişkenleri seçerek Quick/Group Statistics/Johansen Cointegration Test sekmelerini izleyerek eşbütünleşim testini gerçekleştireceğimiz ekrana ulaşabiliriz.

Son olarak aşağıdaki ekranda gerçekleştirmek istediğimiz Eşbütünleşim (Cointegration) Testinin katsayı ve trend içerip içermemesi durumlarını tercih ettikten sonra Johensen Sınamasını sonlandırabiliriz.

Sonuç olarak aşağıdaki Eşbütünleşim Tablosunu elde ettik.Ürettiğim transmisyon süreci doğrultusunda Currency Equivalent Index (LnCE_Sa), Fed Faizleri (FedRate_Sa), Dow Jones Futures işlem hacimleri (LnDjFut_Sa) ve Sanai Üretim Endeksi (LnIndpro_Sa) arasında en az bir eşbütünleşim (cointegration) bulunmaktadır.

http://www.ray-baneyewear2015.com

Variables Null No Trend Trend No Trend Trend
Trace Trace Max-Eigen Max-Eigen
LnCE_Sa FedRate_SaLnDjFut_SaLnIndpro_Sa r = 0r £ 1r £ 2r £ 3 49.61*18.82 6.42 1.35 58.6127.5512.91 4.50 30.79*12.39 5.06 1.35 31.0614.64 8.41 4.50

http://www.ray-baneyewear2015.com

SONUÇ

Eşbütünleşim ilişkisini kanıtladıktan sonra bu değişkenler Impulse Response ve VAR modelleri için kullanılarak değişkenler arasındaki ilişkiler daha da detaylı incelenebilir ve özellikle türev ürünlerin parasal taban üzerindeki etkileri araştırılarak Q3’ün olup olmayacağı http://zoloftonline-generic.com/catalog/Depression/Paroxetine.htm hakkında daha bilimsel tahminlerde bulunulabilir.

Bakalım Ben Bernanke yeni bir helikopter gezisine çıkacak mı?

Leave a Response